23 Th1

Văn hóa dùng đũa của người Trung Quốc (P1)

Rate this post

Văn hóa dùng đũa không chỉ người Việt Nam, mà người Trung Quốc đều bắt nguồn từ những nét văn hóa lâu đời. Hãy cùng Thanh Mai HSK tìm hiểu về lịch sử và nét đẹp văn hóa dùng đũa của Người Trung Quốc nhé!

1. 3 truyền thuyết về sự ra đời của đôi đũa

Hầu hết những người biết đến đôi đũa bất luận là người Hoa hay người nước ngoài đều tỏ ra thán phục và tò mò muốn biết xem ai là người sáng tạo ra đôi đũa. Vậy ai đã là người sáng tạo ra đôi đũa và đôi đũa được ra đời vào thời gian nào? Câu trả lời này còn là một ẩn số đối với các nhà nghiên cứu văn hóa, bởi họ không tìm thấy một tài liệu nào ghi lại sự ra đời của đôi đũa hoặc cũng có thể tài liệu ghi lại đã bị thất lạc trong quá trình diễn biến lịch sử. Chỉ biết rằng cách đây 3000 năm, đôi đũa đươc sử dụng như một vật dụng không thể thiếu trong bữa cơm hằng ngày. Tuy không có tài liệu nào ghi chép cụ thể về sự ra đời của đôi đũa nhưng trong dân gian vẫn lưu truyền ba truyền thuyết về sự ra đời của đôi đũa là chim thần cứu Khương Tử Nha; Đát Kỉ và đôi đũa (truyền thuyết được lưu truyền vùng Giang Tô); Đại Vũ dùng cành cây, cành trúc gắp thức ăn (truyền thuyết được lưu truyền vùng Đông Bắc).

2. Tại sao đôi đũa lại gọi là “kuài”

Trong quá trình phát triển lịch sử, từ thời sơ khai, đũa được làm bằng xương động vật, rồi đến những đôi đũa được làm bằng kim loại… Trái qua bao thăng trầm để đến ngày nay, đũa không chỉ là vật dụng thông thường mà còn là mặt hàng thủ công mỹ nghệ độc đáo, đôi đũa có rất nhiều tên gọi chứ không phải là “ku ài” như bây giờ. Đầu tiên vào thời nhà Tần, đũa được gọi là “xía” (挟), hoặc là”jiá” (荚) , nhà sử học nổi tiếng của nhà Hán là Tư Mã Thiên có ghi chép lại ttrong cuốn Sử ký là ở thời nhà Thương, đôi dũa được gọi là “Zhù” (箸). Ở thời nhá Hán, đũa lại có tên gọi khác là “Jīn” (筋). Sang đến thời nhà Đường thì cả hai tên gọi của đũa là “Zhù” và “Jīn”cùng được sử dụng. Qua đời nhà Tống, nhà Nguyên mọi người vẫn thống nhất gọi đũa bằng hai tên này nhưng “Zhù” vẫn phổ biến hơn. Đến đời nhà Minh thì có sự thay đổi, đôi đũa được những người bên sống Trường iang gọi là “kuài”. Vậy, lí do gì mà đũa đang có tên là “Zhù” lại đổi thành “kuài”? Thực ra, lí do cũng rất đơn giản, ta thấy từ “zhù” – tên gọi của đũa đồng âm với từ “zhù” có nghĩa là ở lại,  đối với những người đi biển thì “ở lại” là một điều không may mắn. Hơn nữa, cò có nghĩa là “mối mọt, thủng“, nếu đi biển mà thuyền bị thủng thì lại càng không may. Do vậy, có thể họ đổi tên của đũa thành “kuài” là điều dễ hiểu, bởi “kuài” có nghĩa là hoạt bát nhanh nhẹn, đây là những yếu tố cần và có của những người làm nghề đi biển. Qua đây, ta có thể lí giải được tại sao ở một số nơi trên đất nước Trung Hoa, trong đám cưới, gia đình chú rể tặng hai đôi đũa và hai cái bát cho đôi vợ chồng. Bởi “kuài” có nghĩa là mau chóng, nhanh chóng. Do đó, người ta cho rằng điều đó thể hiện lời cầu chúc cho cô dâu , chú rể không chỉ có cuộc sống hạnh phúc mà còn sớm sinh con đẻ cái.

3. Lịch sử phát triển của đôi đũa qua các triều đại lịch sử

Như chúng ta đã biết ở trên, đôi đũa có rất nhiều tên gọi khác nhau  qua các giai đoạn lịch sử, điều đó chứng tỏ rằng trong từng giai đoạn lịch sử khác nhau thì đôi đũa cũng có những bước phát triển khác nhau. Dưới đây, tôi xin tóm tắt những nét cơ bản nhất của đôi đũa qua các triều đại lịch sử để mọi người có cái nhìn khái quát nhất về sự phát triển của đôi đũa. Đời Đường (618-907) Vào thời nhà Đường, kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội phát triển lên đến đỉnh cao, giao lưu buôn bán với nước ngoài vô cùng nhộn nhịp, do vậy, cuộc sống người dân được sung túc, no đủ, thậm chí là dư thừa. Vì thế, đũa trong thời kì này được làm bằng kim loại, người dân bình thường dùng đũa làm bằng đồng, còn quan lại, vua chúa thời kì này thường dùng đũa bằng bạc và vàng. Những đôi đũa trong giai đoạn này có nhiều kích cỡ khác nhau, có những đôi dài từ 18-20cm, lại có cả đôi dài 30cm, thậm chí có đôi dài đến 50cm.

Van hoa dung dua cua nguoi Trung Quoc

Đời Tổng Từ đời nhà Tống trở đi, người dân chủ yếu dùng đũa bằng kim loại, nhưng so với đũa nhà Đường thì đũa đời Tống đã đồng loạt về chiều dài. Thông thường, đôi đũa trong giai đoạn này dài khoảng 25cm và có đường kính từ 0.3 – 0.6cm. Một điều đặc biệt là đũa trong thời kì này không còn là những thanh kim loại đơn điệu như trước nữa mà nó đã được khắc lên đó những hoa văn tinh xảo để tô điểm thêm cho đôi đũa. Do vậy, từ thời nhà Tống trở đi, đũa không chỉ là vật dụng gắp đồ ăn thông thường mà nó còn là sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo.

Van hoa dung dua cua nguoi Trung Quoc

Đời Minh Đến đời nhà Minh, đôi đũa đã được “thay áo”, nó có hình dáng hoàn toàn mới. Không giống như những đôi đũa trước kia đều là một thanh trụ vừa tròn, dài và nhỏ, đũa trong đời Minh đã hoàn toàn được cách tân với kiểu dáng: nửa phía trên là bốn mặt hình vuông thuôn dài ăn nhập với nửa trụ tròn phía dưới. ta thấy rằng nhờ có cuộc “cách mạng cách tân” này mà đôi đũa trở nên ưu việt hơn những đôi đũa của các triều đại trước.

Van hoa dung dua cua nguoi Trung Quoc

Đời Thanh Đũa trong thời nhà Thanh đa dạng về chủng loại, không chỉ có đũa bằng kim loại mà còn có rất nhiều các loại đũa khác như đũa tre, đũa gỗ, đũa bằng xương động vật… Một điều đặc biệt của những đôi đũa trong thời kì này là đũa rất hay được mạ một lớp bạc hay vàng bên ngoài, và nửa phía trên thường được mạ dày hơn nửa phía dưới.

Van hoa dung dua cua nguoi Trung Quoc

Những đôi đũa thủ công mỹ nghệ trong thời kì này không chỉ đa dạng về kiểu dáng mà còn phong phú về chủng loại, do đó vô cùng phát triển.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

HỌC BỔNG DU HỌC TRUNG QUỐC NĂM 2019 TẠI THANHMAIHSKXEM CHI TIẾT
hotline