Phong tục lì xì của người Hoa dịp tết

Rate this post

Tìm hiểu phong tục lì xì của người Hoa nhân dịp tết. Sự khác biệt trong văn hóa lì xì của người Việt, người Trung, người Hàn hay người Nhật.

Lì xì là một trong những phong tục rất ý nghĩa nhân dịp tết. Ở các quốc gia châu Á thì lì xì có ý nghĩa đem lại may mắn cho năm mới và vẫn đang tồn tại. Tại Việt Nam, ai cũng mong chờ nhận được lì xì vào dịp năm mới. Hôm nay, trung tâm tiếng Trung THANHMAIHSK sẽ cùng bạn tìm hiểu về phong tục lì xì của người Hoa và sự khác nhau giữa văn hóa lì xì của người Hoa và các nước nhé!

Phong tục lì xì của người Hoa dịp tết có gì đặc biệt

Nguồn gốc của phong tục lì xì

Tục lệ lì xì đầu năm mới đã có từ thời xa xưa, xuất xứ từ Trung Quốc. Tương truyền, có một con yêu quái chuyên xuất hiện vào đêm Giao thừa, thích xoa đầu những đứa trẻ đang ngủ ngon giấc làm chúng bị sốt cao hoặc trở nên ngớ ngẩn. Vì thế những gia đình có con nhỏ phải thức cả đêm để canh không cho yêu quái làm hại con mình.

Có một gia đình nhà nọ ngoài 50 tuổi mới sinh được một mụn con trai. Tết năm ấy, có 8 vị tiên dạo qua nhà biết rằng chú bé này sẽ gặp họa với yêu quái nên biến thành 8 đồng tiền đồng, cha mẹ chú đem gói vào một mảnh giấy đỏ, đặt bên cạnh gối đứa bé. Khi con quái vật đến, những đồng tiền lóe lên khiến con quái vật hoảng sợ phải bỏ chạy.

hinh-anh-phong-tuc-li-xi-cua-nguoi-hoa-dip-tet-1

Câu chuyện đã được lan truyền khắp mọi nơi và cũng kể từ đó, cứ mỗi dịp Tết đến, người ta lại đem tiền bỏ vào một phong bì đỏ để đem tặng trẻ nhỏ. Dần dần việc ấy đã trở thành thói quen và duy trì cho đến tận bây giờ, mọi người gọi đó là tục lì xì đầu năm mới.

Ý nghĩa của phong tục lì xì với người Trung

Người Trung Quốc quan niệm màu đỏ là biểu tượng của năng lượng, hạnh phúc và may mắn. Tặng phong bao lì xì màu đỏ được coi là một cách gửi lời chúc tốt đẹp tới người khác.

Trên thực tế, ý nghĩa của phong tục lì xì nằm ở phần giấy màu đỏ bên ngoài, không phải tờ tiền bên trong. Đựng tiền trong phong bao đỏ sẽ đem hạnh phúc và phước lành cho người nhận. Do đó, người Trung Quốc cho rằng sẽ khá bất lịch sự nếu mở lì xì ngay trước mặt người tặng.

hinh-anh-phong-tuc-li-xi-cua-nguoi-hoa-dip-tet-2

Theo phong tục, chỉ những người đã đi làm mới lì xì cho người khác. Thông thường, số tiền đựng trong phong bao lì xì phụ thuộc vào mức thu nhập riêng của họ.

Ngoài ra, người Trung Quốc cũng có một số điều kiêng kị khi mừng tuổi như không lì xì bằng tiền quá cũ, tránh mừng 40 hoặc 400 nhân dân tệ vì số 4 được cho là số không may mắn. Số tiền bắt đầu hoặc kết thúc bằng số 8 sẽ giúp gia tăng vận may, ví dụ 800 nhân dân tệ.

Người được mừng tuổi nên đưa cả hai tay để nhận lì xì và không quên nói lời cảm ơn, chúc người khác một năm mới hạnh phúc.

So sánh văn hóa lì xì của các nước châu Á

Văn hóa lì xì của người Trung Quốc

Tuy không giống nhau về thời điểm trao quà, nhưng dấu ấn Nho giáo và Khổng giáo vẫn in đậm trong các lễ nghi của người Trung Quốc. Ví như phong bao luôn là màu đỏ in nổi chữ Cát, Lộc hay hình Rồng, Phượng mạ vàng như một biểu tượng cho sự phát tài phát lộc và xua đuổi ma quỷ đến quấy rầy trẻ vào đêm giao thừa. Mỗi tờ tiền trong bao mang thường là số lẻ với ngụ ý tiền sẽ sinh sôi hơn nữa trong năm mới.

Sáng mùng 1 Tết, con cháu sẽ tụ tập ở nhà trưởng tộc, trước là để lễ bái tổ tiên và chúc mừng nhau, sau là để trao những phong bao màu đỏ cho hậu bối. Những người nào không có mặt, có thể gửi lì xì qua đường bưu điện. Khi nhận lì xì, các bé sẽ cúi nhẹ đầu, kết thúc bằng một cái ôm, không quên nói câu cảm ơn và chúc mừng năm mới.

Văn hóa lì xì của người Việt Nam

Người Việt Nam theo tục lệ từ xưa, hằng năm, cứ vào sáng mồng một Tết Nguyên đán là con cháu trong nhà lần lượt nói lời chúc Tết, chúc thọ và tặng quà hoặc một số tiền cho ông bà, cha mẹ mình. Sau đó, con cháu được ông bà, cha mẹ lì xì lại một phong bao màu đỏ, bên trong đựng một ít tiền gọi là lấy hên và mang lại niềm vui trong ngày đầu năm mới. Con cháu nhận bao lì xì như nhận tình yêu thương của ông bà, cha mẹ dành cho mình với lời chúc may mắn và hạnh phúc trong cả năm. Không chỉ người lớn mừng tuổi con cháu, mà trước đây theo cổ truyền, con cháu phải mừng tuổi ông bà trước.

hinh-anh-phong-tuc-li-xi-cua-nguoi-hoa-dip-tet-3

Tương tự như vậy, khi khách đến thăm nhà vào những ngày Tết cũng không quên lì xì cho con cháu của gia chủ kèm theo lời chúc phúc đầu năm, đồng thời đón nhận lại những lời chúc sức khỏe, may mắn, phát đạt. Tiền lì xì ý nghĩa chính không nằm ở “tiền” mà quan trọng là lòng mong ước cầu chúc các cháu hay ăn chóng lớn, vui chơi, học hành tấn tới, còn phong bì nặng nhẹ nhiều ít (tiền) không phải là điều đáng để tâm lắm.

Văn hóa lì xì của người Hàn Quốc

Ngoài phong tục nhận lì xì và không quên nói lời cảm ơn người cho, các bạn nhỏ Hàn Quốc còn thêm nghi lễ cúi lạy bậc tiền bối trước khi nhận tiền mừng. Đó còn gọi là lễ Sebae, tức cúi lạy ông bà, bố mẹ để thể hiện lòng kính trọng và biết ơn công sinh thành, dưỡng dục.

Ở Hàn Quốc, ngày mùng 1 Tết sau lễ Jesa thờ cúng tổ tiên, sẽ đến lễ Sebae – dịp để con cháu thể hiện lòng kính cẩn với bề trên. Tại nhà Kim, bố mẹ chị sẽ ngồi ở chính giữa phòng ngủ của mình. Lần lượt con cái, cháu sẽ xếp thành một hàng thực hiện nghi lễ. Cách bé trai và bé gái quỳ lạy cũng rất khác nhau. Nếu bé gái đặt úp tay phải lên trên tay trái và giữ cánh tay song song với mặt đất, bé trai sẽ xếp tay ngược lại tạo hình chữ V.

hinh-anh-phong-tuc-li-xi-cua-nguoi-hoa-dip-tet-4

Trước khi cúi người, cả hai cùng nói “saehae bok manee badesaeyo”, có nghĩa “mong nhiều phúc lành sẽ đến với ông bà” và từ từ cúi gập người. Đồng thời ông bà cũng cúi người và chúc câu tương tự. Kết thúc nghi lễ, các bé sẽ được bậc tiền bối trao những phong bao lì xì đủ sắc màu.

Văn hóa lì xì của người Nhật Bản

Lì xì của người Nhật là những chiếc bao giấy nhỏ xinh với đủ màu sắc và hình thù dễ thương. Dễ thấy nhất là các nhân vật được lấy từ những bộ manga nổi tiếng, hay các linh vật gắn với văn hóa Nhật được vẽ theo phong cách truyện tranh. Tiếng Nhật gọi đó là Otoshidama-bukuro.

Tên gọi này xuất phát từ những chiếc bánh gạo – một biểu trưng cho linh hồn Thần năm mới. Loại to Kagami Mochi được dùng để cúng thần linh, trong khi loại nhỏ hơn, Toshidama sẽ dành cho người trong gia đình thưởng thức, như một tặng vật của thần thánh. Theo thời gian, từ Toshidama (đọc kính ngữ sẽ là o-toshidama) dùng để chỉ món quà bố mẹ tặng cho con cái hay người lớn tặng cho trẻ nhỏ. Với lời chúc sang năm mới sẽ chóng lớn, chững chạc và thành công hơn.

hinh-anh-phong-tuc-li-xi-cua-nguoi-hoa-dip-tet-5

Trẻ sẽ được mừng tuổi cho tới khi học hết cấp 3. Trước kia những món quà may mắn thường là thuốc, kẹo, bánh gạo hay thậm chí là đồ chơi (những con diều cho các bé trai và vợt cầu lông cho các bé gái). Nhưng ngày nay món quà phổ biến nhất lại là tiền mặt đựng trong các phong bao xinh xinh, càng lớn mệnh giá được tặng sẽ càng cao (khoảng 1000 – 10.000 yên, tương đương 200 – 2 triệu VND). Không quên kèm theo câu ” Akemashite omedetou gozaimasu” có nghĩa là “chúc mừng năm mới”.

Trên đây là phong tục lì xì đầu năm của các nước, mỗi quốc gia đều có những phong tục khác nhau nhưng tựu chung lại đều mong muốn có một năm mới bình an và may mắn.

Xem thêm: